Hans van der Heijde, Luuk Kampman en Klaas Bruin - Culturele diversiteit in de klas

1  Verkenning

het discriminatieprobleem liever negeert dan aanpakt. We zullen daarop – en op de mogelijke gevolgen daarvan – later uitgebreider terugkomen.

1.7 Onderwijs

Maatschappelijke veranderingen en de problemen die daarmee samenhangen manifesteren zich in het algemeen ook in het onderwijs, en dat geldt zeker voor migratie en culturele diversiteit. Een belangrijk, zo niet het belangrijkste begin- sel van goed onderwijs is: op voet van gelijke kansen maximale ontplooiings- mogelijkheden bieden aan de leerlingen. Daar waar migratie gepaard gaat met maatschappelijke ongelijkheid tussen nieuwkomers en hun nakomelingen ener- zijds en de autochtone meerderheid anderzijds, zal bij niet ingrijpen die onge- lijkheid in het onderwijs worden gereproduceerd. We maken nu een grote stap en nemen een voorschot op veel van wat later in dit boek uitgebreider aan de orde komt. In vraagvorm wijzen we alvast op de taken die het onderwijs in een multiculturele samenleving beïnvloed door migratieprocessen adequaat zal moeten uitvoeren, wil er sprake zijn van goed onderwijs. Lees voor ‘onderwijs’ steeds: het stelsel, het beleid, de school én de leraren. 1 Hoe kan het onderwijs leer- en onderwijsachterstanden compenseren van leerlingen uit minderheidsgroepen, veroorzaakt door taalachterstand, op- voedingsstijlen en (vooral) de lage sociaaleconomische positie van die min- derheden? 2 Hoe kan het onderwijs een effectieve bijdrage leveren aan de maatschappe- lijke emancipatie van minderheden, die nu veroordeeld lijken tot een lage sociaaleconomische positie? 3 Hoe kan het onderwijs een effectieve bijdrage leveren aan het bestrijden van heersende vooroordelen over en discriminatie van minderheden? 4 Hoe kan het onderwijs een effectieve bijdrage leveren aan een maatschap- pelijke attitude ten opzichte van culturele diversiteit die zich kenmerkt door redelijkheid? Voor onderwijs dat zich op de voorgaande taken richt gebruiken wij de term intercultureel onderwijs (ico). De maatschappij is niet zozeer het resultaat van onderwijs; onderwijs is veeleer een resultaat van de maatschappij. We willen daarmee zeker niet be- weren dat onderwijs geen invloed op de maatschappij heeft, maar het idee, ooit aangehangen in sommige onderwijskundige kringen, dat het onderwijs de werk- plaats is waar de falende maatschappij kan worden gerepareerd, is een illusie.

31

Made with