Previous Page  14-15 / 72 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 14-15 / 72 Next Page
Page Background

14

Jaarverslag Nationaal Restauratiefonds 2015

15

Jaarverslag Nationaal Restauratiefonds 2015

Monitor Restauratie- en

instandhoudingskwaliteit

Het project ‘Monitor Restauratie- en Instand­

houdingskwaliteit’ maakt deel uit van de Erfgoed­

monitor. Met de Erfgoedmonitor wordt het mogelijk

om ontwikkelingen en trends in de tijd te volgen,

en daarmee ook effecten van erfgoedbeleid

inzichtelijk te maken. Het kwalitatief in stand

houden van monumenten vormt daarbinnen een

belangrijk onderdeel. De overheid steekt veel

geld in het opknappen van monumenten. Om te

bepalen of deze middelen goed zijn besteed

wordt vanuit de Rijksdienst voor het Cultureel

Erfgoed onderzocht of de cultuurhistorische

waarden op de juiste manier hersteld worden.

Het Restauratiefonds neemt deel aan dit project.

Een aanzienlijk deel van de overheidsmiddelen

wordt uitgezet in de vorm van leningen. Binnen

de pilot wordt gekeken hoe en of de kwaliteit van

projecten, die zijn uitgevoerd met behulp van een

lening, goed in beeld gebracht kunnen worden.

Agenda ‘Toekomst Religieus Erfgoed’

Religieus erfgoed kent haar specifieke kenmerken

en problemen. Het draagvlak is groot, het

voortbestaan van kerken en kloosters is echter

zeker niet vanzelfsprekend. Aan de Agenda

‘Toekomst Religieus Erfgoed’ wordt deelgenomen

door een groot aantal betrokken organisaties.

Zeven werkgroepen behandelen alle

aandachtspunten en kansen in relatie tot

religieus erfgoed. Van mogelijk gebruik en

exploitatie, wet- en regelgeving, tot financiering

en communicatie. Het Restauratiefonds is

voorzitter van de werkgroep ‘gebruik, exploitatie

en financiën’. Deze werkgroep levert toegankelijke

informatie voor (toekomstige) eigenaren van

religieus erfgoed, die het gebruik, exploitatie en

financiering zullen ondersteunen en stimuleren.

Garantiefonds Rijksmusea

Op verzoek van het ministerie van OCW, is het

Restauratiefonds betrokken bij het schatkistbankieren

door rijksmusea. Rijksmusea die investeren in hun

huisvesting, komen sinds 2015 in aanmerking

voor schatkistbankieren. Het ministerie van OCW

staat garant voor deze leningen en heeft het

Restauratiefonds gevraagd om een onafhankelijke

beoordeling van de financiering op te stellen.

Afgelopen jaar is gekeken naar financieringsaan­

vragen door Filmmuseum Eye, Naturalis en het

Nederlands Openluchtmuseum.

4.2 Markt- en

productontwikkeling

De marktontwikkelingen hebben met name te

maken met herbestemming en verduurzaming.

Het zijn de thema’s die actueel zijn bij het behoud

en de ontwikkeling van monumenten. Zo is er een

extra storting door de provincie in het Friesland

Cultuurfonds (500.000 euro) gedaan, met daarbij

de wens om de Cultuurfonds-hypotheek be­

schikbaar te stellen voor herbestemmingskosten

en/of duurzame investeringen. De uitwerking

hiervan zal in 2016 plaatsvinden.

In het Monumentenfonds1818 werd het

maximum leningsbedrag verhoogd van 200.000

euro naar 400.000 euro. Het product is bestemd

voor restauratie, herbestemming en duurzame

investeringen aan gemeentelijke en (rijks)monu­

mentale kerken in de regio Haaglanden.

Met de Nederlandse Aardolie Maatschappij

is gesproken over de mogelijke inzet van een

revolverend fonds bij de restauratie van

monumenten die beschadigd zijn door de

aardbevingen in die provincie. Samen met de

Rijksdienst zijn wij in gesprek met de Nationaal

Coördinator Groningen.

4.3 Restauratie- en instand-

houding van rijksmonumenten

In 2015 is de markt met betrekking tot het

verstrekken van (hypothecaire) geldleningen

wederom behoorlijk in beweging geweest.

De woningmarkt lijkt uit het dal gekomen te zijn,

mede veroorzaakt door historisch lage rentes.

De algemene banken lijken ook weer meer bereid

te zijn hypothecaire leningen te verstrekken,

zij het dat de regelgeving vanuit de AFM ook in

2015 weer strakker is aangehaald. Wij zien een

verschuiving van leningen aan voornamelijk

particulieren voor hun woonhuismonument naar de

meer zakelijk gerichte eigenaren. Met name voor

zakelijk gebruik voor hun onderneming, maar ook

als belegging. Wij konden in 2015 in totaal ruim

300 monumenteneigenaren helpen bij de investering

in hun monument met een passende financiering.

Restauratiefonds-hypotheken

Het financieringsvolume van de Restauratiefonds-

hypotheken bedroeg ruim 27 miljoen euro.

Bij deze Restauratiefonds-hypotheken financierden

wij bij het grootste deel van de restauraties ook

een deel van de overige investeringskosten met

een lening met een marktconforme rente

(32,9 miljoen euro). De combinatie van laagrentende

leningen uit het Revolving Fund en aanvullende

financieringen blijkt voor veel eigenaren zeer

effectief en aantrekkelijk te zijn.

Het tekort dat in eerdere jaren is ontstaan in het

Revolving Fund voor Restauratiefonds-hypotheken

bedraagt ongeveer 9 miljoen euro. In 2015 werd

voor het eerst sinds lange tijd meer (extra) afgelost

dan dat er nieuwe leningen werden verstrekt.

Hiermee lijkt het Revolving Fund voor

Restauratiefonds-hypotheken in evenwicht.

De belangrijkste reden voor de stijging van de

aflossing is de verkoop van een monument, een

gevolg van de verbeterde woningmarkt.

Het is van belang om te melden dat de totaal door

de overheid geïnvesteerde euro’s - als toevoeging

aan het Revolving Fund - vanaf 2014 voor de

derde keer worden ingezet als Restauratiefonds-

hypotheek. Dit geld wordt via het Restauratiefonds

ingezet voor het in stand houden van onze

rijksmonumenten.

Restauratiefondsplus-hypotheken

In 2015 werd voor ruim 22 miljoen euro aan

Restauratiefondsplus-hypotheken verstrekt voor de

restauratie en herbestemming van 20 projecten.

Hierdoor is er vanaf 2012 voor bijna 42 miljoen

euro aan leningen verstrekt. Het is duidelijk dat de

behoefte aan een dergelijk financieringsinstrument

groot is. Dit uit zich in het bedrag aan reserveringen

en uitstaande offertes aan het einde van 2015 van

ongeveer 2,4 miljoen euro op een investerings­

volume van 8 miljoen euro. Het totaal aan in­

vesteringen voor de projecten in de pijplijn is

ongeveer 24 miljoen euro.

In veel gevallen biedt een laagrentende

Restauratiefondsplus-hypotheek andere banken

en investeerders vertrouwen en zekerheid en leidt

dit tot nieuwe (financierings)mogelijkheden voor

initiatiefnemers. Het instrument vormt een belangrijke

schakel in het vaak langdurige herbestemmings-

proces. Naast behoud van cultureel erfgoed heeft

een geslaagde herbestemming ook maatschappelijke

meerwaarde voor de omgeving. Denk aan effecten

op de leefbaarheid, veiligheid en identiteit van ge-

bieden die niet altijd in harde euro’s zijn uit te drukken.

Subsidie uitbetaling

Het Restauratiefonds heeft in 2015 voor 45,3

miljoen euro aan Brim subsidie uitbetaald (2014:

37,6 miljoen euro) en voor 15,6 miljoen euro aan

overige rijkssubsidies (2014: 25,3 miljoen euro).

Naar verwachting neemt het saldo van de nog uit

te betalen subsidie de komende jaren verder af.

“Het geld wordt ingezet voor het in

stand houden van monumenten”

Besluit rijkssubsidiëring instandhouding

monumenten (Brim)

In 2015 zijn in het kader van deze regeling bijna

870 beschikkingen ontvangen. Het totale budget

in de regeling is 48,5 miljoen euro, waarvan

wij reeds 46,7 miljoen euro aan beschikkingen

ontvangen hebben.

Provinciale subsidies

Al een aantal jaren betalen wij vanuit verschillende

regelingen subsidies uit namens de provincie

Friesland aan eigenaren van rijksmonumenten en

overige monumenten. In 2015 bedroeg dit bijna

2 miljoen euro.