6 / 10
یﻔﻪ وﻇﯿ ﻣﻮرخ
ﻓﺮوﺗﻨﺎﻧﻪ
یﺗﺮ
ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد. ﺗﻨﻬﺎ ﺧﻮاﺳﺘﻪ
ی
او، ﺑﻪ درﺳﺘ
ﯾﻦا ﯽ،
اﺳﺖ ﮐﻪ
رﻏﻢ ﺑﻪ
ﺗﻤﺎم ﺗﻐ
اﺗﯽ ﯿﯿﺮ
ّﮐﻪ در
روی و داده یرو ﻓﮑﺮی ﺟﻮ
دﻗﺖ ﺳﻨّﺖ داد، ﺧﻮاﻫﺪ
۱۸
ﺗﺎر
ﯾﺨﯽ
ﺗﺮک ﻧﺸﻮد. در
ﻧﺘﯿﺠﻪ،
ﯿﺎری ﻣﻌ
دﻟﺒﺨﻮاﻫ
یﺑﺮا ﯽ
ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﯽ ﮐﻪ دﻗﺖ
ﺻﻮرت
ﭘﯿﺸﯿﻨﯽ
ﻓﮑﺖ ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻬﻢ
یﻫﺎ
ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ را
یﯾﺮه دا از
داﻧﺶ ﺑﺸﺮ
ﮐﻨ ی
ﺎر ﺑﮕﺬارد
او یﺑﺮا
ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻨﯽ
ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، اﻣﺎ ﻗﻮاﻋﺪ اﻃﻤ
ِﯿﻨﺎن
ﯾﺎﺑﯽ
ﺣﺎ ﮐﻢ ﺑﺮ ﺗﺤﻘ
یﺑﺎره در ﯿﻖ
ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﺎﻟﻌ
ﯾﻞﺪ را ﺗﻌ اشﻪ
ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد. او
ﯿﻦﭼﻨ ﺑﻪ
ﮔﺮدن ی ﻗﻮاﻋﺪ
: ﻧﻬﺎد ﺧﻮاﻫﺪ
ﯿﺮﺗﺤﺖ ﻏ ﺗﻔﺴﯿﺮ
اﻟﻠﻔﻈﯽ
در ﺗﻤﺎم ﻣﻮارد
ی
ﮐﻪ ﺗﻀﻤ
یﺮاﺑ ﯿﻨﯽ
ﺻﺤّﺖ آن وﺟﻮد ﻧﺪارد،
ﯽﮐﻠ ﺑﻪ
ﻣﻤﻨﻮع
اﺳﺖ
.
ﯿﺮﺗﺤﺖ ﻏ ﺧﻮاﻧﺶ
اﻟﻠﻔﻈﯽ
در ﺗﻨﻬﺎ
ﯽﺻﻮرﺗ
ﻣﺠﺎز اﺳﺖ ﮐﻪ
ﺮ ﺑ ﻣﺒﺘﻨﯽ
ﺗﻮﺟﻪ دﻗ
ﺑﻪ ﯿﻖ
ﻧﻮ ﯾﺢﺻﺮ ﺳﺨﻨﺎن
ﺑﺘﻮان ﮐﻪ آن از ﭘﯿﺶ . ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺴﻨﺪه
ﻣﻮرد در
ﺑﺴﻨﺪﮔﯽ
آن ﯿﺮ ﺗﻔﺴ ﺖﺻﺤّ ﺣﺘﯽ ﯾﺎ
ﺳﺨﻨﺎن
ﻧﻈﺮ داد، ﺑﺎ
ﯾﺪ
ﺑﺎﻓﺘﺎر
اﯾﻦ یﯿﻨﻪ و زﻣ
ً ﯽادﺑ ﯾﮋﮔﯽ و و ﺳﺨﻨﺎن
ﮐﻞ اﺛﺮ و ﻃﺮح آن را ﮐﺎﻣﻼ
ﯿﺪ ﻓﻬﻤ
. ﺣﺬف
ﮏﯾ
ﯾﺎ ﻋﺒﺎرت
اﺻﻼح
ﯿﺶﭘ آن
از ﺑﺮرﺳ
ﯽ
ﺗﻤﺎم
ﻫﺎی راه
ﻣﻌﻘﻮلِ ﻓﻬﻢ آن
،
ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ
ﮐﻪ
ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺎﯾﺰ ﻫﺴﺖ،
ﯾﮏ -
اﺣﺘﻤﺎل
اﺳﺖ اﯾﻦ
آن ﮐﻪ
آﻣﯿﺰ ﯾﻪ ﮐﻨﺎ ، ﻋﺒﺎرت
ﺑﺎﺷﺪ. ا ﮔﺮ
ِ ﯾﮑﯽ
از ﺳﺮآﻣﺪان ﻫﻨﺮ
ﻧﮕﺎرش
ﻣﺮﺗﮑﺐ
اﺷﺘﺒﺎﻫ
ﯽ
یﺮاﺑ ﺣﺘﯽ ﮐﻪ ﺷﻮد
داﻧﺶ
آﻣﻮز
دﺑ
ﯿﺮﺳﺘﺎﻧﯽ
ﻫﻢ
آور ﺧﺠﺎﻟﺖ
اﺳﺖ
،
ﻓﺮض ﻣﻌﻘﻮل ا
ﯾﻦ
اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﻤﺪ
ی
در ﮐﺎر ﺑﻮده
ﺑﻪ ،
وﯾﮋه
ا ﮔﺮ ﻧﻮ
– ﻨﺪه ﯾﺴ
ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر اﺗﻔﺎﻗ
-ﯽ
از اﺣﺘﻤﺎل ﻟﻐﺰش ﻋﻤﺪ
ی
ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.
در
ﻓﻘﺪان ﺷﻮاﻫﺪ د
ﯾﺪ ﻧﺒﺎ ﯾﮕﺮ،
ﻧﻈﺮات
ﻧﻮ
ﻧﻤﺎ ﯾﮏ ی ﯾﺴﻨﺪه
ﯾﺸﻨﺎﻣﻪ
ﯾﺎ
ﮔﻔﺘﮕﻮ را ﺑﺎ
ﻧﻈﺮات
ﯾﮏ ﯿﭻﻫ
از ﺷﺨﺼ
ﯿﺖ
اﺛﺮ، ﻫﺎی
ﺑﺎ ﯾﺎ
ﻧﻈﺮات
ﻣﺸﺘﺮک
یﻪﻫﻤ
ﺑﺎ ﯾﺎ ﻫﺎ ﯿﺖ ﺷﺨﺼ
ﻧﻈﺮات
ﺷﺨﺼﯿﺖ
ﻫﺎی
، ﺟﺬابِ اﺛﺮ
ﯾﮑﺴﺎن
ﺷﻤﺮد
. ﻧﻈﺮ واﻗﻌ
ﻧﻮ ﯽ
ﯾﺴﻨﺪه
ﻫﻤﺎن ﭼ
ﻪ در ﮐ ﯿﺴﺖﻧ ﯿﺰی
ﺗﻌﺪاد ﺑ
ﯿﺸﺘﺮی
از ﻋﺒﺎرت
ﻫﺎ ﻣﻄﺮح ﻣ
. ﺑﻪ ﺷﻮدﯽ
اﺧﺘﺼﺎر
ﺑﺎ را دﻗﺖ ﻧﺒﺎﯾﺪ ، ﮔﻔﺖ ﺗﻮانﯽﻣ
روﮔﺮداﻧﯽ،
ﻧﺎﺗ ﯾﺎ
ﻓﺮا از ﻮاﻧﯽ،
از رﻓﺘﻦ
ﺟﺰﺋﯿﺎت
اﺷﺘﺒﺎه
. ﮔﺮﻓﺖ
ً ﻣﻮرخ
ﯿﺎن ﮐﻪ ﻣ ﭘﺬﯾﺮد ﯽﻣ ﯿﻖدﻗ واﻗﻌﺎ
ﺑﺮﺣﻖ ﺑﻮدن،
ﯾﺎ
اﺛﺒﺎت ﺣﻘﺎﻧ
ﯿﺖ
ﻪ ﺧﻮد ﺑ
ﻫﻤﮕﺎن، و ﻓﻬﻢ اﻧﺪ
ﯾﺴﻧﻮ یﯾﺸﻪ
ﻨﺪﮔﺎن
ِ
ﺑﺰرگ
ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺗﻔﺎوت وﺟﻮد دارد. در ﻧﺘ
ﯿﺠﻪ
ﻣﻤﮑﻦ
اﺳﺖ
یﻫﻤﻪ ﮐﻪ
ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﺑﺮ ﺳﺮ
ﺗﻔﺴﯿﺮ
ﻏﯿﺮﺗﺤﺖ
اﻟﻠ
ﺑﻪ ﻔﻈﯽ
ﺗﻮاﻓﻖ
ﻧﺮﺳﻨﺪ
در.
ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ا
ﯾﻦ
ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺧﻮاﻧﺶ ﻏ
ﯿﺮﺗﺤﺖ
اﻟﻠﻔﻈﯽ
ﮔﻔﺖ ﺗﻮانﯽﻣ
ﮐﻪ روش
ﺑﻪ ﻢﻫ ﯽﮐﻨﻮﻧ یﻫﺎ
اﺟﻤﺎع
ﯽ ﺗﻮاﻓﻘ ﯽﺣﺘ ﯾﺎ
ﮔﺴﺘﺮده
ﺑﺮ ﺳﺮ
ﺑﺴﯿﺎری
از ﻣﻮﺿﻮع
ﻣﻬﻢ یﻫﺎ
ﻧﯿﻨﺠﺎﻣﯿﺪه
ﻗﺮن در. اﻧﺪ
، ﮔﺬﺷﺘﻪ
یﺑﺮا ﯿﻦ ﻣﺤﻘﻘ
ﺣﻞ ﻣﺸﮑﻼت ادﺑ
ﯽ
اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﺳ
اﺛﺮ ﯾﻦ ﺗﮑﻮ ﯿﺮ
اﻧﺪ ﯽﺣﺘ ﯾﺎ
ﻧﻮ یﯾﺸﻪ
ﯾﺴﻨﺪه
ﻣﺘﻮﺳﻞ ﻣ
ﯾﻦ ﺑﺮ ا ﻓﺮض. ﺷﺪﻧﺪ ﯽ
ﺑﻮد ﮐﻪ
ﺗﻨﺎﻗﺾ
ﻫﺎی ﯾﻦﺗﺒﺎ ﯾﺎ ﻫﺎ
ﻣﻮﺟﻮد در
ﯾﮏ
ﮐﺘﺎب،
ﯿﺎنﻣ ﯾﺎ
دو ﮐﺘﺎب از
ﻧﻮ ﯾﮏ
ﯾﺴﻨﺪه،
در ﯿﯿﺮ ﺗﻐ از ﺣﺎ ﮐﯽ
اﻧﺪﯾﺸﻪ
ی
ﻧﻮ
اﺳﺖ ﯾﺴﻨﺪه
اوﻗﺎت ﮔﺎﻫﯽ .
ﺗﻨﺎﻗﺾ ا ﮔﺮ
یﺣﺪ از ﻫﺎ
ﻓﺮاﺗﺮ ﻣ
ﯾﮕﺮی د ﯿﻞدﻟ ﯿﭻﻫ ﺑﯽ رﻓﺖ، ﯽ
ﯾﮑﯽ
از ﮐﺘﺎب
ا ﻫﺎ ر
ً روش اﯾﻦ. ﺷﻤﺮدﻧﺪ ﯽﻣ ﯽﺟﻌﻠ
اﺧﯿﺮا
ﺑﯽ یودﺣﺪ ﺗﺎ
اﻋﺘﺒﺎر
ﺷﺪه،
و در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺴ
از ﯿﺎری
ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان
ﯿﺢ ﺗﺮﺟ
ﮐﻪ دﻫﻨﺪ ﯽﻣ
ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ
ﯽ ﺳﻨﺖ ادﺑ
ﻣﺤﺎﻓﻈﻪ
ﮐﺎرﺗﺮ
ﺑﺎﺷﻨﺪ
و ﮐﻤﺘﺮ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛ
ﯿﺮ
ﺷﻮاﻫﺪ درون
[ ﻗﺮار ﺑﮕ ﯽ]ﻣﺘﻨ
ﺮﻧﺪﯿ
. ﺑﺎ ا
ﯾﻦ
اﺧﺘﻼف ﺣﺎل،
ﯾﺎن ﮔﺮا ﺳﻨﺖ ﻧﻈﺮ
و ﻣﻨﺘﻘﺪان ﻋﺎﻟ
ﯽ
۱۹
ﻫﻤﭽﻨﺎن
ﭘﺎﺑﺮﺟﺎ
اﺳﺖ. ﺳﻨﺖ
ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﯽﻣ ﯾﺎن ﮔﺮا
ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ ﮐﻪ در
ﻣﻮارد ﻣﻬﻤ
ﯽ،
ﻣﻨﺘﻘﺪان ﻋﺎﻟ
ً یﯿﻪ ﻓﺮﺿ ﯽ
ﺧﻮد را اﺻﻼ
اﺛﺒﺎت ﻧﮑﺮده
اﻧﺪ؛ اﻣﺎ ﺣﺘ
ا ﮔﺮ ﯽ
ﺳﺮاﻧﺠﺎم
ﻧﺎدرﺳﺘ
ﯽ
ﺗﻤﺎم
ﭘﺎﺳﺦ
ﭘ یﻫﺎ
ﯿﺸﻨﻬﺎدی
ﻣﻨﺘﻘﺪان ﻋﺎﻟ
ﯽ
اﺛﺒﺎت ﺷﻮد، ﭘﺮﺳﺶ
ﯾﯽﻫﺎ
ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻦ آﻧﻬﺎ از ﺳﻨﺖ ]ﺗﻔﺴ
[ ﺮیﯿ
اﻧﺠﺎﻣﯿﺪ
و
ی وﺳﻮﺳﻪ
ﮐﺎرﺑﺴﺖ رو
ﯾﮑﺮدی
ﯾﺪﺟﺪ
ِرا در
ﮐﺎﺷﺖ آﻧﻬﺎ دل
اﻏﻠﺐ
ﺣﺎ ﮐﯽ
از آ ﮔﺎﻫ
از ﯽ
ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ
اﺳﺖ
ﮐﻪ
ﮔﺮاﯾﺎن ﺳﻨﺖ
آن از ﯽ ﻣﻌﻤﻮﻟ
. ﻏﺎﻓﻠﻨﺪ
ﭘﺎﺳﺨﯽ
درﺧﻮر ﺑﻪ ﺟﺪ
ﭘﺮﺳﺶ ﯾﻦا ﺗﺮﯾﻦِی
ﯿﺎزﻣﻨﺪ ﻫﺎ ﻧ
ﯽﺗﺄﻣﻠ
روﺷﻤﻨﺪ ﺑﺮ ﻓﻨﻮن
ﯽادﺑ
ﻧﻮ
ﯾﺴﻨﺪﮔﺎن
ﺑﺰرگ اﻋﺼﺎر اوﻟ
ﯿﻪ
اﺳﺖ، و ا
ﻧﺎﺷﯽ ﯾﻦ
از
ﺧﺼﻠﺖ ﻣﺸﮑﻼت ادﺑ
ایﯽ
اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺳﺮوﮐﺎر دار
-ﻢﯾ
18
exactness
۱۹
ﻧﻘﺪ ﻋﺎﻟﯽ
)
(higher criticism
ﮐﻪ ﺑﻪ آن ﻧﻘﺪ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﻧﯿﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ
ﺷﻮد، ﺷﺎﺧﻪ
ای از ﻧﻘﺪ ادﺑﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻘﺪِ داﻧﯽ
(lower
criticism)
ﻗﺮار ﻣﯽ
ﮔﯿﺮد. در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻧﻘﺪِ داﻧﯽ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از اﻫﺘﻤﺎم ﺑﺮ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﺘﻮن ادﺑﯽ و ﭘﯿﺮاﯾﺶ ﺧﻄﺎﻫﺎی ﻧﻮﺷﺘﺎری، ﻧﻘﺪ
ﻋﺎﻟﯽ ﺑﺮ ﻓﻬﻢ ﻣﻌﻨﺎی ﻣﺘﻦ در ﺑﺎﻓﺘﺎر ﺗﺎرﯾﺨﯽ آن ﺗﺄ ﮐﯿﺪ دارد. م.